Bizimle iletişime geçiniz

Ekonomi

Erdoğan’ın TCMB Başkanı’nı görevden alması kanuna uygun mu?

Murat Çetinkaya, bir cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle TCMB Başkanlığı görevinden alındı. Erdoğan'ın bu adımının kanuna aykırı olduğuna dikkat çeken ekonomistler, cumhurbaşkanlığı kararnamesinin yasanın üzerinde olmadığını dile getirdi.

Türkiye, piyasaların kapalı olduğu bugüne Erdoğan’ın Çetinkaya’yı TCMB Başkanlığı görevinden aldığı haberiyle uyandı. Peki Erdoğan’ın attığı bu adım yasal mı?

BOLD – 1211 Sayılı TCMB Yasası, TCMB Başkanı’nın görevden alınma veya affolma şartlarını Madde 27 ve Madde 28’de şu şekilde düzenliyor:

Madde 27- Başkanlık görevi, özel bir kanuna dayanmadıkça Banka dışında teşrii, resmi veya özel herhangi bir görev ile birleşemez. Bundan başka Başkan, ticaretle uğraşamayacağı gibi, bankalar ve şirketlerde de hissedar olamaz. Hayır dernekleri ile amacı hayır, sosyal ve eğitim işlerine yönelmiş vakıflardaki görevler ve kâr amacı gütmeyen kooperatif ortaklığı bu hüküm dışındadır.

Madde 28- Başkan (Guvernör) ancak, 27’nci maddedeki yasakların gerçekleşmesi ve bu Kanunla kendisine verilen görevlerin devamlı surette ifasını imkansız kılacak durumların ortaya çıkması hallerinde, atanmasındaki usule göre görevinden af olunabilir.

Ancak cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçildikten sonra bir cumhurbaşkanı kararnamesiyle cumhurbaşkanlığına TCMB guvernörlerini atama yetkisi tanınmıştı. Aynı zamanda çok sayıda üst düzey kamu yöneticisinin atanması ve görevden alınması yetkisi cumhurbaşkanlığına verilmişti.

Bu kararnamedeki 4. madde bugünkü görevden alınmanın yasal temelini oluşturuyor. O madde şöyle:

MADDE 4- (1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alanların görev süresi, atandıkları tarihte görevde bulunan Cumhurbaşkanının görev süresini geçemez. Cumhurbaşkanının görevi
sona erdiğinde, bunların görevi de sona erer. Ancak bunlar, yerlerine atama yapılıncaya kadar görevlerine
devam eder. Görev süreleri sona erenler, yeniden atanabilir. Bunlar, görev süreleri sona ermeden de Cumhurbaşkanınca görevden alınabilir.

Kararnamedeki ekli (I) sayılı cetveldeki görevler arasında TCMB Başkanlığı da sayılıyordu.

Buna karşılık bu cumhurbaşkanlığı kararnamesinin mevcut TCMB yasasının üstünde olamayacağına dair itirazlar da dillendiriliyor.

AKP döneminde TCMB Başkanlığı yapan ve şimdi İYİ Parti saflarında politika yapan eski TCMB Başkanı Durmuş Yılmaz, yukarıdaki iki yasa maddesini paylaştı ve şu tweet’i attı:

“Yukarıda belirtilen hususlar dışında, kendisi istifa etmediği sürece, Başkanın görevden alınması mümkün değildir. Bu güvence MB bağımsızlığının ayrılmaz bir parçasıdır. Uygulamadan da görüleceği üzere bu hususun yasada yazması gerekli koşuldur.”

Eski bir TCMB çalışanı olan ve Merkez Bankası hakkında yazdığı yazılar kamuoyunda dikkatle takip edilen eski Hürriyet gazetesi yazarı Uğur Gürses, Twitter’da konuyu şöyle değerlendirdi:

“Tahmin ettiğim gibi;seçim kaybeden Ankara maceracı yola hızla giriyor;Merkez Bankası başkanını görevden almanın amacı belli. Para basılsın, hızla faiz düşürülsün isteniyor. Ancak yasasında belirtilen sebepler yoksa Başkan görevden alınamaz. CB kararnamesi yasanın üzerinde değil.

Ekonomi politikasının siyasi sorumlusu Merkez Bankası başkanı değil. Görevden alınması gereken kişi Başkan değil, damat bakan.”

Mahfi Eğilmez:

“TCMB Başkanı, kurumsal hedeflere ulaşamadıkları gerekçesiyle görevinden alındı. Hedef yanlıştı. Maliye politikası, para politikası hedefinin tam tersi bir hedefe yönelmişti. Bu koşullar altında hedefin tutması zaten mümkün değildi.

Eski Fed uzmanı ve ekonomist Erkin Şahinöz:

“Kabine revizyonuna işaret ediyor

Şu koltuklara atama yapılırken ‘bizim mahalleden olması zorunlu değildir’ ilkesi uygulandığı gün ‘Türkiye hikayesi’ oluşur

Nepotizmden vazgeçip meritokrasiye sarılmak şart..

‘Kedinin rengi değil fareyi avlaması önemlidir’.”

Yeditepe Üniverisyesi’nden Prof. Dr. Veysel Ulusoy ise konuyu şu tweet’iyle yormumladı:

“Merkez Bankası başkan değişimi, faiz indirim kararı ile sonuçlanabilir.”

CHP Sözcüsü Faik Öztrak:

“Bunu da gördük. Bağımsız TCMB’nin Başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından kurumsal hedeflere ulaşılamaması gerekçesiyle bir gece yarısı görevden alındı. Bunu yapanlar bizim ekonomi yönetimimize güvenin deme hakkını kaybetmiştir. TCMB Sarayın elinde tutsaktır NOKTA.”

Paraanaliz.com yazarı Atilla Yeşilada, para politikasını TCMB değil saray yapar iddiasında bulunmuştu. Bu görevden alma TCMB’nin bağımsız olmadığının altını çizerken, görevi boyunca hükümete destek veren Çetinkaya’nın da gerçek görevden alınma nedenine ışık tutmuyor.

Ekonomist Mustafa Sönmez ise Çetinkaya’nın görevden alınmadığını, istifa ettirildiğini iddia etti.

Ancak cumhurbaşkanı imzasıyla Resmi Gazete’de bugün yayımlanan atama kararlarında, “görevden alınmıştır” ifadesi net olarak yer alıyor.

Sönmez öte yandan, Çetinkaya’nın istifası için gerekçe olarak gösterilen unsurların rejimin başarısızları olduğuna dikkati çekerek, istifa ettirilmesi gerekenin “rejim” olduğunu vurguladı.

“TÜRKİYE, MERKEZ BANKASI BAŞKANINI KOVDU”

Haber, uluslararası Bloomberg ajansında “Erdoğan faiz oranlarını (yüksek) tutması nedeniyle öfkesini çeken Merkez Bankası Başkanı’nı görevden aldı (Erdogan Ousts Central Bank Chief Who Drew Ire for Holding Rates) başlığıyla duyuruldu.

Reuters ajansı da haberi şu başlıkla gördü:

“Turkey fires central bank chief as policy differences deepen amid economic malaise…”

Yani, “Ekonomik sıkıntılar esnasında politika farklılıkları derinleşirken Türkiye merkez bankası başkanını kovdu”.

Haberin içinde ise “Resmi bir sebep gösterilmemekle birlikte, piyasalarda geçtiğimiz haftalarda Başkan Çetinkaya’nın faizleri indirmekte tereddütlü davrandığı için görevden alınabileceği konusunda söylentiler çıkmıştı” yorumu yapılıdı.

Ekonomi

Dolardaki artış 83 milyonun sırtına 12’şer bin lira borç yükledi

Türkiye’nin dış borcu dövizdeki artış nedeniyle ocak ayından bu yana 1 trilyon lira arttı. Ocak ayında 2.5 trilyon TL’ye denk gelen 421 milyar dolarlık borç şimdi 3.5 trilyon liraya ulaşmış durumda. Bu artış her bireyin sırtına 5 asgari ücrete denk gelen 12 bin liralık borç yükledi. 

BOLD – Eski Hazine Müsteşarı Mahfi Eğilmez, Türkiye’nin 421 milyar dolar olan dış borcunun 10 ayda 1 trilyon TL arttığına dikkat çekti.

MERKEZ BANKASINI ELEŞTİRDİ

Eski Hazine Müsteşarı Eğilmez, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Merkez Bankası’nın 2020 sonu enflasyon hedefini yenileyerek yüzde 8.9’dan yüzde 12.1’e çekmesiyle ilgili olarak, “Hükumet ve Merkez Bankası tahmin yapmaz, hedef koyar. Çünkü hedefe ulaşacak araçlar ellerindedir. O araçları doğru kullanıp kullanmamaları hedefe ulaşıp ulaşamayacaklarını belirler. Tahmin yapmak, elinde araç olmayanların işidir” eleştirisini getirdi.

O ZAMAN NEDEN REZERVLERİ SATTINIZ?

Merkez Bankası Başkanı Murat Uysal’ın dolar/TL’de herhangi bir hedeflerinin olmadığı sözüyle ilgili olarak da Eğilmez, “Merkez Bankası’nın tek hedefi enflasyondur, gerçekten de kur hedefi olmamalıdır. Ama bu gerçekse o zaman niçin rezervlerden dolar satarak kuru tutmaya çabaladı?” dedi.

DIŞ BORÇ 1 TRİLYON LİRA ARTTI

Dolardaki artışa bağlı olarak kamu borcunda yaşanan artışa da dikkat çeken Eğilmez, “Dış borcumuz 421 milyar dolar. Yılbaşında bu borcu ödemek için 2.5 trilyon TL gerekiyordu. Bugün 3.5 trilyon TL gerekiyor. İlave borç yok ama ödememiz gereken tutar 10 ayda 1 trilyon TL artmış durumda” diye yazdı.

7 aylık hamile kadın gözaltına alındı

Okumaya devam et

Ekonomi

İki hafta aradan sonra ekmeğe yeni zam talebi

İki hafta önce ekmek fiyatlarına gelen zam fırıncıları memnun etmedi. Fırıncılar, TMO’nun buğday fiyatlarına yeterli müdahaleyi yapmadığı ve artan girdi maliyetlerini gerekçe göstererek yeni zam talebinde bulundu. 

BOLD – Türkiye Fırıncılar Federasyonu Başkanı Halil İbrahim Balcı, un fiyatlarındaki artış nedeniyle ekmeğe bir fiyat artışının daha olabileceğini söyledi. Son aylarda un fiyatlarında büyük artış olduğunu belirten Balcı, TMO’nun buna yeterince müdahale edemediğini öne sürdü.

UN FİYATLARI 3 AYDA YÜZDE 50 ZAMLANDI

Türkiye Fırıncılar Federasyonu Başkanı Halil İbrahim Balcı, un fiyatları ve fırınlarda kullanılan Fransız menşeli ürünlere yönelik boykota ilişkin basın toplantısı yaptı. Son 2 ayda ekmeğin ham maddesi olan un ve diğer girdilerde yaşanan fiyat artışlarından dolayı fırıncı esnafının ciddi anlamda sıkıntıya düştüğünü dile getiren Balcı, bir çuval unun fiyatının temmuz ayında 104 lira olduğunu, bugün 158 liraya kadar yükseldiğini söyledi. Balcı, “Zor durumda olan fırıncı esnafımızın fiyat artışına gitmesi kaçınılmaz olmuştur. Bir fiyat artışı olacaktır” dedi.

BAKAN FIRINCILARA RANDEVU VERMEMİŞ

Balcı, “Burada esas üzüntü verici olay, 2002’den bugüne kadar bu gibi artışlar karşısında her zaman devreye giren Toprak Mahsulleri Ofisi’nin yeterli müdahaleyi yapmakta gecikmiş olmasıdır. Ekim ayında gümrük vergisinin sıfırlanmasıyla, ithal buğdayın iç piyasada fiyatsal olarak düşmeye sebebiyet vermemesi düşündürücüdür” diye deva etti.

Bu konuyu görüşmek için Tarım ve Orman Bakanı’ndan talep edilen randevuya olumlu yanıt gelmediğine dikkat çekti.

Balcı, “Yetkililere sesleniyorum, gerekli çalışmayı bir an önce yapmaları gerekiyor. Girdi fiyatlarındaki artışları kabullenmek söz konusu olamaz” dedi.

Hekimlere ekipman vermeyen Sağlık Bakanlığı 2 milyon liralık kongre düzenliyor

Okumaya devam et

Ekonomi

Dolar tatil dinlemiyor yükselişini sürdürüyor

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı nedeniyle Türkiye’de piyasaların kapalı olmasına karşın dolar TL karşısındaki yükselişini sürdürüyor. Dolar piyasaların kapalı olduğu günde 8.30 seviyesinde bulunuyor.

BOLD – 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı nedeniyle dün öğleden beri Türkiye’de piyasalar kapalı. Buna karşın dolar ve eurodaki yükseliş devam ediyor. Dolar 8.30, euro ise 9.77 seviyesinde alıcı buluyor.

MERKEZ BANKASI FİTİLİ ATEŞLEDİ

Reuters’in haberine göre TL’de benzer para birimlerinden negatif ayrışma ile birlikte görülen sert değer kaybı TCMB’nin beklentilerin aksine politika faizini sabit tutup sıkılaştırmayı faiz koridorunu genişleterek yapması ile başladı. Son günlerde jeopolitik gelişmelerle AB ve ABD ile gerilimin artabileceği endişeleri ve yaklaşan ABD seçimleri de TL’de değer kaybına etki eden unsurlara eklenmiş durumda.

ARTIRILAN FAİZLER DE İŞE YARAMADI

TCMB geçen hafta politika faizini sabit tutmasına karşın likidite sıkılaştırma adımlarının üst sınırını belirleyen geç likidite penceresini (GLP) 150 baz puan artışla yüzde yüzde 14.75’e yükseltti. TCMB’nin ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti dün itibarıyla yüzde 13 seviyesinin üzerinde. Temmuz ortasından beri 550 baz puan civarında sıkılaştırmaya gidildi. Ancak süreç TL’de belirgin bir iyimserlik oluşturmadı.

Atilla Taş isyan etti: Hala ekmeğimle oynuyorlar ama kimseden korkmuyorum

 

Okumaya devam et

Popular