Bizimle iletişime geçiniz

Dünya

Dünya’nın mantosuna ulaşmak, Ay’a gitmekten daha zormuş

Bilim insanları 1960’lı yıllardan beri inebilmek için uğraşsa da Dünya’nın mantosuna henüz ulaşılamadı.

Sovyetler Birliği’nin 20 yıllık bir çalışmayla açtığı yaklaşık 12.000 metrelik delik de başarısız oldu.

BOLD – Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği ve ABD arasında uzay çalışmaları ve bilimsel çalışmalar anlamında önemli bir rekabet sürüyordu. Sovyetler Birliği, uzaya ilk insanı gönderdikten sonra ABD, Ay’a ilk kez insan göndermeyi başarmıştı.

Ay’a insan gönderen ilk ülke ABD oldu ama Dünya’nın mantosuna ulaşmak için en derin deliği Sovyetler Birliği kazdı.

Sovyetler Birliği, 20 yıl süren çalışmanın sonucunda Dünya’nın mantosuna ulaşmak için yaklaşık 12.000 metrelik bir delik açtı. Sovyetler, bu derinlikte bir deliğe rağmen mantoya ulaşmayı başaramadı. Sovyetler Birliği’nin ardından Almanya ve Japonya da mantoya ulaşmak için çalışmalar yaptı. Ancak hiç bir çalışmada Dünya’nın mantosuna ulaşılamadı.

Dünya’nın mantosuna doğru kazılacak bir delik için çalışmalar ilk olarak 1960’lı yıllarda Amerikalı bilim insanlarının, Dünya’nın kabuğu ile mantosu arasındaki sınırı keşfetmeleri ile başladı. “Mohole” adlı proje ile Amerikalı bilim insanları mantoya doğru bir delik açmak için kazmaya başladı.

Manto, Dünya’nın yaklaşık yüzde 70’ini oluşturuyor. Southampton Üniversitesi’nden Famon Teagle, bilim insanlarının mantonun nasıl oluştuğu ve nasıl çalıştığı hakkında “makul” bir cevaba sahip olduğunu belirtiyor.

Umman’ın El Hacer Dağları’nda mantonun açık bir bölümü var. Ancak bu bölüm canlı bir örnek sunmuyor. Zira mantonun gün yüzüne çıkan bölümü soğuduğu için artk bu özelliğini kaybetti.

Mohole Projesi’nde mantoya ulaşmak için karada değil, okyanusta bir kazı çalışması gerçekleştirildi. Çünkü Dünya’nın kabuğu okyanus zeminlerinde karada olduğundan daha ince. Mohole Projesi için Meksika’nın batı kıyısında bulunan Guadalupe adası yakınında sondaj işlemi gerçekleştirildi.

Amerikalı bilim insanları, ABD Kongresi çalışmayı çok pahalı bulmadan önce yaklaşık 200 metre kazabildi. Bu aşamadan sonra ABD Kongresi, çalışmanın fonunu kesti. Bilim insanları bu kadarlık bir çalışmada birkaç metrelik bazalt getirmeyi başardı. Çalışmanın bu küçük bölümü için bile 40 milyon dolar harcanmıştı.

1970 yılında Sovyetler Birliği de mantoya ulaşma yarışına girdi. Ay’a ulaşma çalışmalarının aksine Sovyet bilim insanları, ABD’li meslektaşlarına göre daha fazlasını başardı.

“BİR ÇORBANIN ORTASINDAKİ BİR ÇUKURU KAZMAK GİBİYDİ”

Araştırmacılar, 20 yıl boyunca süren çalışmada 23 santimetre çapında yaklaşık 12.000 metre sondaj yapabildi.

1992 yılında sıcaklık artarak 180 santigrat dereceye kadar çıktı. Smithsonian Ulusal Doğa Tarihi Müzesi’nde görevli jeolog Benjamin Andrews, sıcaklık arttıkça sıvı içeriğinin de delikte arttığını ve kazmanın zorlaştığını belirtti. Andrews, “Bir çorbanın ortasındaki bir çukuru kazmak gibiydi” dedi.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Rusya, mantoya ulaşma çalışmasını sona erdirdi. Bilim insanlarının mantoya ulaşmak için açtığı delik bugün metal bir kapak ile kapatılmış durumda.

Sovyetler Birliği’nin ardından 1990 yılında Alman bilim insanları da Alman Kıta Derin Sondaj Programı olarak adlandırılan bir sondaj çalışmasını Bavyera’da başlattı. Alman bilim insanlarının programında yaklaşık 9.200 metre sondaj yapıldı. Bu derinlikte de 264 santigrat derecelere varan sıcaklıklarla karşılaşıldı.

Japonya da 2002 yılında bir deniz sondaj gemisi olan Chikyu’yla mantoya doğru sondaj çalışmasına başladı. Chikyu sondaj gemisi yaklaşık 10 kilometre sondaj borusu taşıyabiliyordu. Sondaj Gemisi aynı zamanda hassas bir delme işlemi yapabilmek için konumunu değiştirmesine izin veren GPS ve jetleri kullanıyordu.

Geminin başlıca görevlerinden biri, depremlerin nasıl oluştuğu hakkında bilgi edinmek için manto içinde yeterli bir delik açmak.

Japonya’nın Chikyu gemisi Çin, Kore, Hindistan, Avustralya, Yeni Zelanda ve Avrupa Birliği tarafından da finanse ediliyor. Chikyu gemisi, 2019 yılında deniz tabanında 3.5 km sondaj gerçekleştirdikten sonra tektonik plakaların birleştiği noktaya ulaşma girişimini sona erdirdi.

Sovyetler Birliği, ABD, Almanya ve Japonya’nın mantoya ulaşma çabaları son çalışmalar değil. İngiltere ve Rusya’nın mantoya ulaşmak için çalışmaları devam ediyor.

Ancak bütün bunlara rağmen mantoya hala ulaşılabilmiş değil.

Zebra gibi boyanan inekleri daha az sinek ısırıyor

Dünya

BM’den Til Rifat açıklaması: “Türkiye’ye bağlı grupların bu yaptığı savaş suçu”

BM’den Til Rifat’ta çocukların bombalanarak öldürülmesiyle ilgili açıklama yaptı. Sorumluların Türkiye’ye bağlı gruplar olduğu vurgulandı. Bunun, savaş suçu olduğu kaydedildi.

BOLD – Türkiye ve bağlı grupların Kuzey ve Doğu Suriye’nin Şehba kentine bağlı Til Rifat ilçesine yönelik 2 Aralık günü gerçekleştirdiği bombardımanda çocukların da aralarında bulunduğu sivillerin hayatını keybetmesine Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) Sözcüsü Rupert Colville tepki gösterdi.

Sözcü Colville, “Türkiye’ye bağlı silahlı grupların Til Rifat’taki okul yakılarına yaptığı bombalama, aralarında yaşları 3 ila 15 arasında değişen çocukların da bulunduğu en az 12 sivilin ölümüne neden olmuştur” dedi. Colville, ABD ve Türk devleti arasında 22 Ekim günü imzalanan anlaşmanın ardından Hesekê, Reqa ve Halep gibi sivillerin bulunduğu kentlerde bomba yüklü araçlarla gerçekleşen saldırılarda artış olduğunu kaydetti.

OHCHR Sözcüsü, “Bu ihlaller uluslararası insan hakları sözleşmesinin ihlalinin tehlikeli boyutlara varmasına ve savaş suçlarına neden oluyor” dedi.

Tutsak yakınları ‘Umut Zinciri’nde buluştu

Okumaya devam et

Dünya

Yeni Delhi’deki fabrika yangınında 43 işçi can verdi

Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’deki fabrika yangınında 43 kişi can verdi, 15 kişi de yaralandı. Mahsur kalan 50 civarında işçiyi kurtarma çalışmaları sürüyor.

BOLD – Yeni Delhi’de yerleşim yerlerinin bulunduğu bölgedeki 6 katlı bir fabrikada çıktı. Alevler hızla binayı kapladı, ardından çevre binalara sıçradı. Yangına 25 itfaiye aracı ile müdahale edildi. İtfaiye yetkilileri yangının söndürüldüğünü duyurdu. Çıkış nedeni henüz bilinmeyen yangında 43 kişi hayatını kaybetti, 15 kişi ise yaralandı. İçeride bulunanlardan 50 kişi kurtarılırken 50 civarında işçinin de kurtarılmayı beklediği bildirildi. Yangın sırasında işçilerin binada uyuduğu belirtildi.

Gezi direnişi sırasında polisin üniversiteliye attığı gaz kapsülü için AYM’den ‘ihlal’ kararı

Okumaya devam et

Dünya

Özgürlük tırı ABD yollarında: Türkiye’deki mağdurların sesi olacak

ABD’de faaliyet yürüten Advocates of Silenced Turkey, Türkiye’de yaşanan insan hakları ihlallerine dikkat çekmek için yeni bir adım attı. Yaşanan hukuksuzlukları duyurmak amacıyla hazırlanan ‘Özgürlük Tır’ı bir ay süreyle Amerika’nın 10’a yakın eyaletini dolaşacak.

BOLD-Türkiye’de yaşanan insan hakları ihlalleri ve uygulanan tenkil sürecini ABD kamuoyunda gündeme getirmek amacıyla daha önce gerçekleştirdiği eylemlerle tanınan Advocates of Silenced Turkey, 10 Aralık Dünya İnsan Hakları günü nedeniyle ‘Özgürlük Tır’ adı altında farkındalık çalışması gerçekleştirdi. Faaliyet kapsamında hazırlanan eylem için, 16 metre uzunluğunda bir tır yaşanan mağduriyetler anlatan görsellerle giydirildi.

Afişlerde Erdoğan Türkiye’sinde 30.000’den fazla kişinin siyasi tutuklu olduğuna, tututluluk sürelerinin tek başına bir cezalandırma yöntemine dönüştüğüne ve dahası onlarca işkence vakası yaşandığına vurgu yapıldı. Kadın ve çocukların bile hapsedildiği ülkede sadece mesleğini yaptığı için özgürlüğünden mahrum edilen gazetecilere de ayrıca değinildi.

New York’tan yola çıkan 16 metre uzunluğundaki tır, tüm gün boyunca Birleşmiş Milletler Merkezi, Times Meydanı ve World Trade Center gibi şehrin en işlek noktalarında dolaşan tır batıdaki eyaletlere doğru yolculuğuna devam edecek.

10 Aralık Salı günü ise İnsan Hakları Günü kapsamında New York City basta olmak üzere Chicago, Kansas City, Oklahoma, Tulsa, Atlanta, Boston ve Philadelphia’da  anma programları gerçekleştirilecek. Eylem Amerika ile de sınırlı kalmayacak. Ayrıca Kanada’nın Ottawa ve Kitchener şehirlerinde de Türkiye’de yaşanan mağduriyetlere yönelik etkinlikler düzenlenecek.

BM’den Hizmet Hareketi mensuplarının iadesini engelleyecek emsal karar

Okumaya devam et

Popular