Bizimle iletişime geçiniz

Dünya

NATO, 70’inci yılına Türkiye’nin merkezinde olduğu krizlerle giriyor

Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü (NATO) 70’inci yılına çoğu Türkiye’nin merkezinde oldu krizlerle giriyor.

BOLD – Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü (NATO) Londra’da 3-4 Aralık tarihleri arasında gerçekleştirilecek zirve ile 70’inci yılını kutlayacak. Ancak 29 üyeli işbirliği örgütü çoğu merkezinde Türkiye’nin bulunduğu krizler nedeni ile 70’inci yılına oldukça sancılı biçimde giriyor.

Analistler örgütün tarihindeki en sıkınıtılı dönemlerinden birini geçirdiğini belirtiyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçtiğimiz günlerde bu durumu “NATO’nun beyin ölümü gerçekleşti” sözleriyle ifade etti.

NATO’nun şu günlerde tartıştığı birçok krizin merkezinde ise Erdoğan ve AKP’nin yönettiği Türkiye ve Türkiye bağlantılı meseleler bulunuyor.

Londra’daki NATO toplantısı dışında AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan, Londra’da Almanya, Fransa ve İngiltere liderleri ile de 4’lü bir toplantı gerçekleştirecek. Toplantının ana gündem maddesi Suriye ve Suriyeli mülteciler olacak.

İşte, NATO toplantısında gündeme gelecek önemli konular ve kriz noktaları:

1) Suriye ekseninde yaşanan gerilim noktaları:

  • Barış Pınarı Harekatı: ABD’nin Suriye sınırındaki askerlerini çekmesi sonrasında Türkiye Ekim ayında Barış Pınarı Harekatı’nı başlattı. Harekata NATO üyesi Fransa, Almanya, ABD ve birçok NATO ülkesi sert tepki gösterdi.  Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Türkiye’nin Suriye harekatını sert sözlerle eleştirdi. Türk yetkililer de bu açıklamalara ağır sözlerle karşılık verdi. Türkiye’nin kuzey Suriye’deki askeri varlığı ve Suriyeli Kürt gruplarla mücadelesi NATO’yu oldukça meşgul ediyor.
  • Suriyeli göçmenler ve Batılı ülkelerin Türkiye’deki mültecilere yardımları: Yaklaşık 4 milyon Suriyeliyi ağırlayan Türkiye batının bu yükün altına daha çok girmesi gerektiğini belirtiyor. AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Londra’da Almanya, Fransa ve İngiltere liderleri ile yapacağı toplantıda bu konuyu gündeme getirmesi ve Batıdan daha fazla mali yardım isteyebileceği belirtiliyor.
  • Güvenli Bölge’ye Suriyeli göçmenlerin yerleştirilmesi: Türkiye, Barış Pınarı Harekatı ile oluşturduğu güvenli bölgeye yüzbinlerce Suriyeli mülteciyi yerleştirmeyi planlıyor. Ancak Batılı ülkeler bu planı Türkiye-Suriye sınırındaki nüfus yapısını değiştirme girişimi olarak suçluyor. Ayrıca Batılı ülkeler mültecilerin Suriye’ye dönüşlerinin gönüllülük esasına bağlı olması gerektiğini de ifade ediyor. Türkiye, güvenli bölgeye Suriyelilerin yerleştirilmesi planı için de uluslararası destek istiyor. Erdoğan, geçtiğimiz günlerde İstanbul’da görüştüğü BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e bu konuda uluslararası bir çağrı yapmasını ve bağışçılar konferansı düzenlemesini istemişti. Ancak Batı buna da sıcak bakmıyor. Erdoğan’ın bu konuyu özellikle NATO toplantısı sonrası yapılacak 4’lü toplantıda gündeme getirmesi bekleniyor.
  • Güvenli Bölge: Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyinde Barış Pınarı Harekatı ile oluşturduğu güvenli bölge, buradaki Kürt gruplarla mücadelesi, Türkiye destekli Suriyeli muhalif grupların bölgedeki insan hakları ihllalleri ve savaş suçları iddiaları da ABD ve Avrupa ülkelerinin tepkisini çekiyor. ANTO üyeleri ile Türkiye arasındaki gerilimi tırmandırıyor.
  • PYD/YPG’nin terör örgütü olarak tanınması: Ankara, YPG’nin terör örgütü olarak tanınmasını ve bu kapsamda Türkiye’nin Güney Sınırına ilişkin hazırlanan güvenlik planının NATO tarafından kabul edilmesini istiyor. Ankara, geçen hafta bu planının NATO tarafından kabul edilmemesi durumunda örgütün Baltık ülkeleri ve Polonya’yı savunma planını veto edebileceği sinyalini verdi. Türkiye’nin bu planına ABD dahil 8 NATO ülkesi karşı çıkıyor.
  • Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan arasındaki söz düellosu: Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Fransız yetkililerin, Türkiye’nin Barış Pınarı Harekatı’na ilişkin sert açıklamaları, Ankara’nın terör örgütü olarak gördüğü Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ve YPG’nin üst düzey isimleriyle görüşmeleri, Suriyeli Kürt gruplara destek açıklamaları Ankara’dan sert karşılık bulmuştu. Geçen hafta bu gerginliğe bir yenisi daha eklendi. Macron’un “NATO’nun beyin ölümü gerçekleşti” sözlerine Erdoğan “Sen önce kendi beyin ölümünü kontrol ettir” şeklinde karşılık verince Fransa Paris’teki Türk Büyükelçi’yi Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı. Fransa Cumhurbaşkanlığından bir isim Erdoğan’ın sözleri için “Bunlar açıklama değil, hakaret” şeklinde karşılık verdi.

2) Türkiye’nin Rusya’dan S-400 alımı:

Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alması ve geçen hafta radarlarını test etmesi başta Washington birçok Avrupa ülkesini rahatsız ediyor. ABD, Türkiye’nin S-400 sistemini teslim almaya başlaması sonrası Ankara’yı NATO’nun en büyük projelerinden olan F-35 savaş uçağı projesinden çıkardı. Trump yönetimi, S-400’lerin aktif olarak kullanılmaya başlaması durumunda Türkiye’ye ağır yaptırımlar uygulayacağını ifade ediyor. Diğer bazı NATO ülkeleri de Türkiye’nin S-400 alımını eleştiriyor.

3) Doğu Akdeniz’deki hidrokarbon kaynakları:

  • Kıbrıs çevresinde Türkiye’nin doğalgaz arama faaliyetleri: Türkiye’nin Kıbrıs adası çevresinde doğalgaz arama faaliyetlerine ABD, Avrupa ülkeleri ve özellikle Yunanistan karşı çıkıyor. Türkiye ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile imzaladığı anlaşmalar çerçevesinde ada çevresinde doğalgaz aramaya devam ediyor. Doğalgaz sondaj gemileri Yavuz ve Fatih ile sismik arama gemilerine Türk savaş gemileri eşlik ediyor.
  • Türkiye’nin Libya ile deniz anlaşması: Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki doğalgaz arama çalışmaları krizine son olarak Libya’daki Ulusal Mutabakat Hükümeti ile imzaladığı deniz yetki alanları anlaşması eklendi. Anlaşmaya Yunanistan sert biçimde tepki gösterdi ve Libya’nin Atina’daki temsilcisini Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı. Atina’daki Libya temsilcisini istenmeyen adam (persona-non-grata) ilan edebileceği belirtilen Yunanistan konuyu NATO gündemine de getireceğini duyurdu.

4) Mali katkılar ve maliyetlerin paylaşımı: NATO’ya üye ülkelerin mali katkısı konusunda Trump yönetimi oldukça hassas. Trump yönetimindeki ABD, Avrupalı ülkelerinden NATO’nun mali yükü konusunda elini taşın altına koymasını istiyor. Trump, bir önceki NATO zirvesinde Avrupa ülkelerini sert sözlerle eleştirmişti. Almanya, geçen hafta bu kapsamda NATO’ya mali katkısını arttıracağını açıkladı ve yeni mali plan konusunda anlaşıldı. Ancak bir diğer sorun ise üye ülkelerin savunma harcamalarını gayri safi milli hasılasının yüzde 2 seviyesine çıkarması. NATO’da ABD ve Türkiye dışında diğer ülkelerin savunma harcamaları yüzde 2’inin oldukça altında. Trump yönetimi bu konuda da üye ülkeleri taahütlerini yerine getirmeye çağırıyor.

5) Baltık Ülkeleri ve Polonya’yı Savunma Planı: Bu plan, 2014 yılında Rusya’nın Ukrayna’ya bağlı Kırım Özerk Bölgesi’ni tek taraflı olarak ilhak etmesi üzerine ortaya çıktı. Rusya tehdidine karşı Baltık ülkeleri ve Polonya’nın savunmasının desteklenmesini içeriyor. Aslında Türkiye bu planı destekliyor. Ancak Ankara, YPG’nin terör örgütü olarak tanınmasını ve bu kapsamda Türkiye’nin Güney Sınırına ilişkin hazırlanan güvenlik planının da NATO tarafından kabul edilmesini istiyor. Ankara, geçen hafta kendi planının NATO tarafından kabul edilmemesi durumunda örgütün Baltık ülkeleri ve Polonya’yı savunma planını veto edebileceği sinyalini verdi. Türkiye’nin Rusya tehdidine karşı hazırlanan bir savunma planını bloke etmesi yanında Londra Zirvesi’nden sadece bir hafta önce Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini test etmeye başlaması da NATO başkentlerinde soru işareti yarattı.

Savunma Bakanlığı’ndan bir kaynak zirve öncesi yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Baltık devletleri ve Polonya için hazırlanan Savunma Planı’na onay vermemesinin ‘NATO’ya şantaj yapmak anlamına gelmediğini, Türkiye’nin NATO’da veto hakkı bulunduğunu’ söyledi.

Reuters’a konuşan kaynak “NATO, Türkiye’nin siyasi ve askeri olarak tam veto hakkının bulunduğu bir kurum, burada prosedürler işler. Türkiye’nin NATO’ya şantaj yapması gibi bir durum yok, bu tip ifadeler kabul edilemez” dedi.

6) İncirlik’teki ABD’ye ait nükleer bombalar:

İngiltere’de yayımlanan haftalık The Economist dergisi, Türkiye’de konuşlandırılmış Amerikan nükleer silahlarının ABD ve Avrupalı NATO müttefiklerinde kaygılara yol açtığını geçen hafta yazdı. Dergiye göre, bu hafta Londra’da yapılacak NATO Zirvesi’nde birçok liderin aklında Türkiye’deki nükleer bombalar olacak.

ABD’nin, NATO’nun nükleer paylaşım programı kapsamında Avrupa’daki 5 ülkede toplam 150 nükleer başlık konuşlandırmış olduğunu hatırlatan Economist, bunların çoğunun tahminen 60-70 başlık ile Türkiye ve İtalya’da kalanların da Belçika, Almanya ve Hollanda’da konuşlandığını aktardı.

Nükleer silahlarla ilgili kaygıların en çok Türkiye odaklı olduğunu kaydeden Economist’teki yazıda bunun perde arkası şöyle anlatıldı:

Amerikalı yetkilileri en çok kaygılandıran, Türkiye’nin güneyinde, Suriye sınırına kara yoluyla birkaç saat mesafedeki İncirlik Hava Üssündekiler. 1960 darbesi ve 1975’de iki ülke arasında yaşanan diplomatik çatışmada Amerikalılar bombaları çekmeyi düşünmüşlerdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a karşı 2016’da yapılan başarısız darbe girişimi sırasında, isyancıların elindeki F-16 savaş uçaklarına yakıt ikmali yaparak İstanbul ve Ankara’yı tehdit etmelerine olanak veren tankerler İncirlik’ten kalkmıştı. Erdoğan rejiminin buna yanıtı üssün elektriğini kesmek ve komutanını gözaltına almak oldu.

Bu, Washington’da silahlarının güvenliği ve Türkiye ile ilişkiler gerginleştiğinde bu silahların rehin alınması riski konusunda alarm zillerinin çalmasına yol açtı. İncirlik Üssü’ne üst düzey yetkililer yollandıysa da bombaların çekilmesine gerek olmadığı sonucuna varıldı. Nükleer savaş başlıkları sadece bir kod kullanılarak aktif hale getirilebiliyor ve saklandıkları kasalar elektrik kesintisi durumunda kendiliğinden kilitleniyordu. Bu da Amerikan güçlerine, gerektiğinde üsse askeri güç kullanarak ulaşmak için zaman sağlıyordu. Ne var ki son yıllarda Amerika yine de bombaları üsten gizlice kaçırıp yerine kuru sıkı başlıklar takmayı düşündü.

Trump NATO Zirvesinde Erdoğan ile görüşmeyecek

Dünya

BM: Akdeniz’de hafta sonu yaşanan faciada en az 41 göçmen hayatını kaybetti

Birleşmiş Milletler’e bağlı 2 kuruluş, hafta sonu Akdeniz’in orta kesiminde yaşanan göçmen faciasında en az 41 kişinin öldüğünü açıkladı.

BOLD – Birleşmiş Milletler (BM) Uluslararası Göç Örgütü (IOM) İtalya Şubesi ve BM Mülteciler Yüksek Komiserliğinden (UNHCR) yapılan ortak yazılı açıklamada, 20 Şubat’ta yaşanan bot kazasında lastik botta bulunan en az 41 kişinin boğularak can verdiği belirtildi. Olayda Vos Triton isimli gemi tarafından 77 kişi lastik bottan kurtarılmıştı.

İtalya’nın güneyindeki Porte Empedocle limanındaki UNHCR yetkililerinin kurtulanların ifadesinden elde ettiği bilgilere göre, 18 Şubat’ta Libya’dan ayrılan lastik botta, biri hamile 6 kadın ve 4 çocuk olmak üzere 120 kişi bulunuyordu.

Denize açıldıktan 15 saat sonra bot su almaya başladı ve acil yardım çağrısında bulunuldu.

Açıklamada, zor durumdaki bota, 3 saat sonra Vos Triton gemisinin zor bir operasyonla yardım ettiği, bu sırada çok sayıda kişinin öldüğü bilgisine yer verildi.

BM kurumlarının ortak açıklamasında, Libya üzerinden Orta Akdeniz’i geçmeye çalışan on binlerce göçmenin insan kaçakçıları ve milislerin “tarifsiz vahşetinin” kurbanı olduğu, 2021 yılının başından bu yana 160 düzensiz göçmenin denizde hayatını kaybettiği kaydedildi.

Açıklamada, 1 Ocak-21 Şubat 2021 tarihlerinde Akdeniz’i geçerek İtalya’ya ulaşanların sayısının 3 bin 800’den fazla olduğu, bunların 2 bin 257’sinin Libya’dan hareket ettiği belirtildi.

AKDENİZ GÖÇÜNÜN BİLANÇOSU

Akdeniz’de Avrupa’ya yönelik 3 temel göç rotası bulunuyor: Batı, Orta ve Doğu Akdeniz.

Bu rotalar içerisinde en ölümcül olan rota Libya’dan başlayıp deniz yoluyla Malta ve İtalya’ya ulaşan Orta Akdeniz göç rotası.

Afrika ve Asya’dan savaşlar, iç savaşlar, baskı ve ekonomik nedenlerle daha iyi bir hayat ümidiyle başlayan göç yolculuğunda binlerce umut yolcusu Akdeniz’de hayatını kaybetti.

Yıllara göre Akdeniz’de göçmen facialarında kaydedilen can kayıpları şöyle:

  • 2014 – 3 bin 283
  • 2015 – 4 bin 054
  • 2016 – 5 bin 143
  • 2017 – 3 bin 139
  • 2018 – 2 bin 299
  • 2019 – 1 885
  • 2020 – 979

(Kaynak: statistica.com)

Çin’in Uygur zulmü İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün raporuna da girdi

Okumaya devam et

Dünya

Diktatör Franco’nun son heykeli de yıkıldı

İspanya, ülkeyi yaklaşık 40 yıl boyunca diktatörlükle yöneten Francisco Franco’nun son heykelini de kaldırdı. Heykel, İspanya’nın kuzeybatı Afrika’daki özerk şehri Melilla’da bulunuyordu.

BOLD – Bir süredir diktatörlük döneminin ülkedeki izlerini silmeye çalışan İspanya, Francisco Franco’nun son heykelini de kaldırdı. Kuzeybatı Afrika’daki özerk şehir Melilla’da bulunan heykel, Franco’nun 1978’deki ölümünden 3 yıl sonra yapıldı.

Euronews’in haberine göre heykel, herhangi bir taşkınlık yaşanmadan bir kepçe ve vinç ile yerinden sökülerek kamyona yüklendi. Heykel Franco’nun Kuzey Afrika’daki Berberi kabileleriyle İspanya arasında 1920’lerde yaşanan Rif Savaşı anısına yapılmıştı.

Ülkedeki sosyalist partiler, sosyalist İspanyayı yaklaşık 40 yıl yöneten Franco’nun izlerini silmek için Mecliste 16 ay boyunca mesai harcamıştı. Bu kapsamda İspanya’da 2007 yılında çıkarılan Tarihi Bellek yasası ile Franco ve diktatörlüğe ait tüm izlerin silinmesi kararı alınmıştı. Yasa, Franco’ya ait ve kamuya açık devlet eliyle yaptırılan bütün heykellerin kaldırılmasını da içeriyor.

Yasa kapsamında başkent Madrid yakınlarındaki Şehitler Vadisi’nde bulunan Franco’nun anıt mezardaki naaşı ve kalıntıları 44 sene sonra aile mezarlığına taşınmıştı. Francisco Franco’nun döneminde büyük insan hakları ihlallerinin yaşandığı ve birçok insanın faili meçhul cinayetlerde hayatını kaybettiği biliniyor. Ayrıca tam rakam bilinmemekle birlikte 200 bin ila 400 bin insanın öldürüldüğü tahmin ediliyor.

Okumaya devam et

Dünya

Çin’in Uygur zulmü İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün raporuna da girdi

New York merkezli İnsan Hakları İzleme (HRW) örgütü, Çin’de Uygurlar ve diğer Müslüman azınlıklara yönelik kovuşturma ve hapis cezalarının sayısında belirgin artış gözlendiğini açıkladı. Örgüte göre, hapis cezalarının süreleri de arttı.

BOLD – Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Müslüman azınlıklara yönelik adli takibatların sayısında belirgin bir artış gözlendiği kaydedildi. HRW bölgede Uygurlar ve diğer Müslüman azınlıkların “bir tartışma başlatmak” ya da denizaşırı ülkelerde yaşayan akrabalarına hediye göndermek gibi suçlardan mahkum edildiğini belirtti.

YAŞAM TARZI VE DİNİ PRATİKLER SUÇ SAYILDI

Örgüt verilerine göre, ülkenin kuzeybatısındaki bölgede 2016’dan bu yana 250 binden fazla kişi hapis cezasına çarptırıldı. HRW araştırmacısı Maya Wang, cezaevinde bulunanların çoğunun yaşam tarzı ve dini pratikleri nedeniyle hapis cezası aldığını belirtti.

2017-2019 yılları arasında bölgede hüküm giyenlerin sayısında patlama yaşandığına dikkat çeken örgüt, hükumet verilerine dayandırdığı açıklamasında Sincan mahkemelerinin 2016’da yaklaşık 40 bin kişiyi cezalandırırken, 2017’de bu rakamın 100 bini bulduğuna dikkat çekti.

YURTDIŞINDAKİ AKRABALARINA HEDİYE GÖNDERMEK SUÇ SAYILDI

HRW, savcıların ve mahkemeler üzerinde “terörle mücadele”de daha sert bir tavır takınmaları yönünde kurulan baskı sonucu, çok sayıda kişinin gerçek bir suç işlemeksizin hüküm giydiğini belirtti. Örgüt, başkalarına neyin haram, neyin helal olduğunu söylemek ve Türkiye’deki akrabalarına hediyeler göndermek gibi eylemlerin mahkumiyet sebebi sayıldığını kaydetti.

Örgüt, verilen hapis cezalarının sürelerinin de arttığına dikkat çekti. 2017 yılı öncesi hüküm giyenlerin yaklaşık yüzde 11’i beş yılın üzerinde hapis cezasına çarptırılırken bu oran, 2017’de yüzde 87’ye çıktı.

UYGUR TÜRKLERİNE KARŞI İNSAN HAKLARI İHLALLERİ

Yaklaşık bir milyon Uygur ve diğer Müslüman azınlığın Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki kamplarda tutulduğu tahmin ediliyor. Çin’in bölgedeki Müslüman azınlığı kamplarda çalıştırdığı, zorla doğum kontrolü ve kısırlaştırma uyguladığı iddiaları uluslararası kamuoyunda tepki çekmişti. Kampların varlığını önce reddeden Pekin, daha sonra bunların İslamcı aşırılıkla mücadele için kurulan eğitim kampları olduğunu savunmuştu.

ABD VE KANADA SOYKIRIM DEDİ

ABD’de hem Biden yönetiminin Dışişleri Bakanı Anthony Blinken hem de Trump yönetiminin Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Çin’in Uygur Türkleri ve diğer etnik gruplara yaptıklarının bir soykırım olduğunu söylemişti.

Kanada Parlamentosu da bu hafta yaptığı oylamada Çin’in Uygur Türklerine yaptıklarını oybirliğiyle bir soykırım olarak tanıdı.

Kanada’da kabul edilen yasa, hükumete bu konuda yapması gerekenlerle ilgili bağlayıcı bir yol haritası vermiyor fakat bu alanda komşusu ABD’yi örnek alması gerektiğini vurguluyor.

Perinçek’in gazetesi Aydınlık Uygurlar için “terörist” dedi

Okumaya devam et

Popular

0Shares
0