Bizimle iletişime geçiniz

Ekonomi

AKP gençlerle kumar oynuyor!

Thodex’e para kaptıran her 100 kişiden 77’si 34 yaşın altında. Son bir yılda borsa yatırımcısı gençlerin sayısı 3’e katlandı. Milyonlarcası ise yoksulluğun çaresini bahiste bulmanın peşinde…

BOLD – Türkiye, 2018 yazında ABD ile yaşanan Rahip Brunson gerilimiyle derinleşen ekonomik krizden bir türlü kurtulamadı. Birgün Ekonomi Servisi’nin hazırladığı habere göre ülkede geniş halk kesimlerinin en önemli sorunu işsizlik ve borç.

Bu tablonun en ağır yükü ise işgücü piyasasına yeni girmeye çalışan genç kuşakların sırtında. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) en son yayımladığı şubat ayı verilerine göre 15 üstü yaş grubunda mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 13,4. Ancak yaş aralığı 15-24’e çekildiğinde bu oran yüzde 26,9’a çıkıyor. Genç nüfus ülkenin genelinin yaşadığın işsizlik tehdidini 2 kat daha ağır yaşıyor.

100 GENÇTEN SADECE 28’İ

İstihdam oranı da gençler için giderek düşüyor. Şubat ayı itibariyle 15-24 yaş arasında çalışabilir durumda olan her 100 gençten sadece 28,1’i istihdamda. Bu tabloda gençlerin kişisel olarak atabileceği adımlar da giderek sınırlı hale geliyor. Eğitimli olmak da iş bulmak veya konforlu bir hayat sürmek için yeterli kıstas değil. 2020 yılı ortalamaları hesaba katılırsa işsiz sayısı 4 milyon 62 bin. Buna karşılık üniversite mezunu olup da işsiz durumda olanların sayısı ise 1 milyon 88 bin. Yani her 4 işsizden 1’i üniversite mezunu.

ÜMİTLER TÜKENDİ

TÜİK’in anketine “iş olsa çalışılırım ama iş bulma ümidim yok” cevabını verenler pandemiyle birlikte rekor üstüne rekor kırıyor. 2020 ortalamalarına göre sadece 15-24 yaş arasında bu durumda olan tam 319 bin genç var. Önceki yıl bu sayının 159 bin olduğu düşünülürse yıllık artış yüzde 100. Yaş aralığı 15-34 yapıldığında ümitsiz gençlerin sayısı 614 bine çıkıyor. Üstelik artık üniversite mezunları bir ümitsiz. Gençler ellerindeki diplomanın bile iş bulmada işe yaramayacağını düşünüyorlar. Resmi veriler dahi bu acı gerçeği ortaya koyuyor. Bu sıkışmışlık içinde gençliğin en azından bir kısmının çare olarak gördüğü veya bu bunalım günlerinde rahat bir nefes aldıracağını umduğu şeyler ise onları dolandırıcıların kucağına itiyor. Kamuoyu araştırmaları Borsa ve Bitcoin yatırımcılarının giderek artan oranda gençlerden oluştuğunu ortaya koyuyor. Küçük tasarruflarını buralara yönlendirip “bir umut” diyen gençler daha derin bir depresyonun içine hapsoluyor.

  • BORSA GENÇLEŞİYOR!

Borsa İstanbul’ın Veri Analizi Platformu verilerine göre 20 ile 34 yaş arasındaki borsa yatırımcılarının sayısı 2020’nin Ocak ayında 179 bin 624’tü. Bu sayı 2021’in Ocak ayında 639 bin 454’e yükseldi. Genç borsacıların sayısındaki bir yıllık artış oranı yüzde 255. Bu rekor artış ekonomik krizin en önemli sosyal sonuçlarından biri.

  • BITCOIN KABUSU

Gençler için bir diğer kaçış ise Bitcoin alım satımı. 391 kişiyi mağdur eden kripto para platformu Thodex’te yaşanan krizin, en çok hangi yaş aralığını etkilediğine bakınca yine gençlik göze çarpıyor. Thodex’in geçen ay paylaştığı verilere göre, kullanıcıların yarıdan fazlasını 18-24 yaş aralığındaki ‘Z’ kuşağı oluşturuyor. Platformdaki yatırımcıların yüzde 26,5’i ise 25-34 yaş aralığında. Yani Thodex vurgununda parasını kaptıran her 100 yatırımcının 77’si 34 yaş ve daha altındaki kişiler.

  • BAHİS BATAKLIĞI

Bahis oyunları ise bir diğer yükselen trend. Çoğu yasa dışı olduğu için oynayan sayısı bilinmiyor. Ancak Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulunun en son yayımladığı 2017 tarihli rapora göre o tarih için 18-50 yaş arasında 5 milyon kişi yılda 50 milyar TL’lik bahis oynuyor.

YOKSULLUK NEDENİYLE UMUTLAR TÜKENDİ

Sosyolog Tolga Gürakar ile özellikle genç nüfusun kripto paralara olan ilgisine dikkat çekiyor. Gürakar, bu ilgiyi ekonomik kriz ve yoksulluk nedeniyle umutların yok olmasına bağlıyor. Bir örnekle açıklayan Gürakar, her türlü zevkin sınıfsal olduğuna dikkat çekiyor:

  • 10-11 kişinin çalıştığı bir üretim atölyesinde 3 bin 200 liraya çalışan askerliğini yapmış bir kişi tanıyorum. Bu çocuk şu anda evli değil. Borsa gibi alanlarda kazanma güdülerini hemen satış yapıp veya alım yapıp harekete geçiriyorlar. Daha küçük paraları katlayabilecek bir mekanizma kripto para mekanizmaları…
  • Bu aslında her kesime hitap ediyor. Bu bahsettiğim kişi alt-orta gelir seviyesine sahip ve lise mezunu. Tek hedefi koyduğu parayı artırmak.
  • Her gün bunu artırabilmek için sürekli bir takip halinde. 4 bin lirasını yatırmış, onu 7 bin lira yapmış daha sonra düşmüş parası. 6 bin liraya kadar düşmüş ama çıkmıyor. Bu para gelir seviyesine göre artıyor tabii.
  • Ekonomik kriz aleni bir şekilde yaşanıyor. Çok ağır bir kriz ve yoksulluk koşullarında yaşıyoruz. İnsanlarda bir taraftan da tüketim motivasyonu hızlı bir şekilde artıyor. Öte yandan hayattaki tatmin ve haz alma güdüsü her geçen gün azalıyor. Dolasıyla bunu hali hazırdaki emekle karşılanamayan hayaller, böylesi şeylere yönlendiriyor.
  • Kumar motivasyonu ile hareket ediyor. Ancak kumar oynama motivasyonu sınıfsal bir durumdur. Kumar oynayan orta üst gelir düzeyine sahip insanlarda kaybettiği zaman hayat mahvolmuyor. Ancak burada durum pek de öyle değil.
  • Muhafazakar insanlarda kripto paralar daha çok ‘günah’ olarak görülüyor. Bunu oynayanlara sorduğumda ilk başlarda haram denildiğini ancak bir miktar para kazanmaya başlandığında durumun değiştiğini söylüyorlar.
  • İnsanlara rahat ulaşılabilir bir kolaylık getiriyor. Öte yandan yoksulluk ve umutsuzluk… Yok olan umutlar, hayaller buralara yönelmeye cesaret veriyor. Bu olay bir kartopu misali yaygınlaşıyor.
  • Her türlü zevk, olay sınıfsaldır. Sistemin dayattığı ve tüketim üzerine kurulu hayalleri nasıl gerçekleştireceğiz düşüncesi buralara yönlendiriyor. Kazandığı zamanda hayat tarzında kültürel sermayesinde hiçbir değişiklik olmayacak.

Ekonomi

Salgından çok AKP vurdu: Halk 20,8 milyar lira para cezası ödedi

Kovid-19 salgınında halkı hastalıktan çok para cezaları vurdu. AKP hükumeti 15 ayda vatandaşlardan 20,8 milyar lira para cezası tahsil etti. Halk, esnafa verilen 4,5 milyar liralık desteğin 5 katı tutarında ceza ödemek zorunda kaldı.

BOLD – Saray hükumeti korona pandemisi döneminde, maske, sokağa çıkma yasağı ve fiziksel mesafe kurallarına aykırılık gerekçesiyle cezalar kesti. Aynı zamanda SGK, trafik ve vergi borcu cezaları yüzünden halk milyarlarca liralık ödeme yapmak zorunda kaldı. Salgının ülkede görüldüğü Mart 2020’den bugüne kadar  vatandaşların ödediği cezaların toplam tutarı, 20 milyar 830 milyon 376 bin TL oldu.

GÜÇLERİ YURTTAŞA YETİYOR

CHP Genel Başkan Yardımcısı Ali Öztunç, Kamu Maliyesi Raporu verilerinden çarpıcı bir çalışma hazırladı. Çalışmanın detaylarını Birgün gazetesi ile paylaşan Öztunç, İstanbul Havalimanı’nı işleten Kalyon, Cengiz, Limak ve Mapa’nın ortak olduğu İGA’nın 1 milyar 45 milyon avro olan kira borcu tek kalemde silindiğini hatırlattı. Ayrıca aynı şirketlere İstanbul Havalimanı’nda kurallara uymadığı gerekçesiyle 2020 yılı boyunca kesilen cezaların tamamı da iptal edildi.

Yandaş şirketlerin borçlarını silen AKP hükumetinin salgın hastalık sürecinde halktan tahsil ettiği ceza miktarları şöyle:

Mart 2020: 1.2 milyar TL

Nisan 2020: 663 milyon TL

Mayıs 2020: 752 milyon TL

Haziran 2020: 1.2 milyar TL

Temmuz 2020: 1.4 milyar TL

Ağustos 2020: 1.4 milyar TL

Eylül 2020: 1.3 milyar TL

Ekim 2020: 1.9 milyar TL

Kasım 2020: 1.3 milyar TL

Aralık 2020: 1.4 milyar TL

Ocak 2021: 1.2 milyar TL

Şubat 2021: 1.8 milyar TL

Mart 2021: 2.5 milyar TL

Nisan 2021: 1.1 milyar TL

Mayıs 2021: 1.2 milyar TL

Okumaya devam et

Ekonomi

Bankalarda SBK ve kara para alarmı: Paranıza sahip çıkın!

ABD’nin yürüttüğü SBK Holdig soruşturmasında mali kurumlarla bankaların şüpheliler listesinde ilk sıralarda yer aldığını belirten ekonomi yazarı Turhan Bozkurt, vatandaşa “paranıza sahip çıkın” uyarısı yaptı.

BOLD – Ekonomi yazarı Turhan Bozkurt, Sezgin Baran Korkmaz’ın bütün işlemlerini mercek altına aldığını ilk sırada ise bankalar ve diğer mali kuruluşlar olduğunu aktardı.

Korkmaz’a ait SBK Holdingin hisse devirlerine onay veren Sermaye Piyasası Kurulu’ndan (SPK), Rekabet Kurumu’na kadar bütün kurumların olağan şüpheli olduğunu belirten Bozkurt, “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ya görevini yapmadı ya da raporları sümenaltı edildi. Halkbank, ‘kara para aklamak’ suçlaması ile sanık sandalyesinde. SBK skandalı Türkiye’nin kara para aklama üssünü dönüştüğüne dair endişeleri daha da artıracak” dedi.

SBK Holdig soruşturmasında mali kurumlarla bankaların şüpheliler listesinde ilk sıralarda yer aldığını belirten Bozkurt’tan vatandaşa “paranıza sahip çıkın” uyarısı geldi.

7/24 müzik hariç her şeyi çalıyorlar

 

Okumaya devam et

Ekonomi

Türkiye’de çayın bile tadı kalmadı

AKP iktidara geldiğinde kilosu 3 lira civarında olan çay, son yıllarda Çaykur’un zararını azaltmak için üst üste yapılan zamlar nedeniyle 40 liranın üzerine çıktı. Günde 245 milyon bardak içilen çayla dünyada lider konumda olan Türkiye’de halk artık çayı korkarak demler hale geldi.

BOLD – Dünyada en çok çay tüketilen ülke Türkiye olmasına karşın milli kuruluş Çaykur, rekor düzeyde zarar ediyor. Zararı azaltmak için yapılan zamlar ise halkın cebini zorluyor. Son aylarda gelen zamlarla birlikte çayın kilogram fiyatı marketlerde 40 liranın üzerine çıktı.

SON YILLARDA ARTIŞ HIZLANDI

Türkiye’de kahvaltının ve akşam sohbetlerinin vazgeçilmezi çay, artan fiyatı nedeniyle aile bütçesini sarsar hale geldi. AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılında 3 liraya satılan bir kilo çay gelinen süreçte 44 liraya kadar yükseldi. 2017 yılında kilosu 20 lira civarında olan çay fiyatı son 4 yılda iki katını aşan oranda zamlandı. Bu zamlara Çaykur’un 2017 yılında Varlık Fonuna devredilmesinin ardından sürekli zarar etmesi neden oluyor.

YARIM MİLYAR DOLARLIK ZARAR

AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın gittiği her etkinlikte halka fırlattığı çayları üreten Çaykur geçen yılı yine zararla kapattı. Çaykur, 2020 yılında 547 milyon lira zarar etti. Varlık Fonu’na devredilene kadar kâr eden kurum, daha sonra sürekli zarar açıkladı. Çaykur, 2017’de 267 milyon lira olan zararı, 2018’de 657 milyon, 2019’da 635 milyon ve 2020 yılında 547 milyon lira olarak kamuoyuna duyuruldu. Zararın nedenleri olarak gösterilen Çaykur’un astronomik harcamaları ve reklam giderleri tartışma konusu olmaya devam ediyor.

314. madde sopası: 426 bin soruşturma 264 bin kişiye ceza

Okumaya devam et

Popular

0Shares
0