Bizimle iletişime geçiniz

Ekonomi

Stagflasyon nedir Türkiye girdi mi?

Büyüme rakamları açıklanınca Türkiye’nin stagflasyon’a girdiği söylemleri tekrar canlandı. Peki stagflasyon nedir? Yerli milli stagflasyona girdik mi?

Türkiye enflasyon kelimesine alışık ancak son dönemde stagflasyon kelimesini çok sık duyar olduk. Ekonomist Cüneyt Akman’a göre Türkiye yerli milli stagflasyona girmiş durumda. Akman buna gerekçe olarak 2018’in üçüncü çeyrek büyüme rakamlarını gösteriyor:

DURGUNLUK VE ENFLASYON’UN AYNI ANDA GÖRÜLDÜĞÜ DURUM

“Stagflasyon iki iktisat teriminin bileşiminden oluşturulmuş bir terim: Stagnation ve Inflation. Stagnation, durgunluk (Stagnasyon) demek; yani ekonominin büyümemesi… Eğer ekonomi küçülseydi bunun adı “resesyon” (Recession) olurdu. Inflation ise bildiğimiz enflasyon yani halk arasındaki adıyla hayat pahalılığı. İşte bu ikisinin, yani hem durgunluğun hem de enflasyonun aynı anda görülmesine stagflasyonun ilk kısmı ile enflasyonun son kısmı birleştirilerek stagflasyon deniyor.”

Akman, Türkiye’nin nüfus artış hızıyla karşılaştırma yaparak, büyümenin sıfır olduğunu belirtiyor:

“Yaklaşık %1.60’lık büyüme toplam olarak ülkenin ekonomik büyümesi. Halbuki ülke ‘fiziken’ aynı yerde durmuyor; nüfusu da artıyor. Türkiye’nin nüfus artışı son yıllarda azalıyor. Bir yamanlar % 2,5-3’lerde olan nüfus atışı yıllardır % 1,5 civarlarında. Hatta geçen yıl TÜİK’in Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre 2017’de yıllık nüfus artışı % 1,24. Bir de yıllardır gelen ve doğru dürüst sayılamayan ama sayılarının milyonlara vardığını bildiğimiz mülteciler, göçmenler, vb var. Sonuçta bu GSYH’nın yaratılmasında onların bir kısmının çalışmaları da etkili. Bu bakımdan Türkiye’nin nüfus artışı rahatlıkla %1,5’un üstünde kabul edilebilir. Ve öyle olduğunda da bu 3. Çeyrek %1,56’lık GSYH artışı nüfusa bölündüğünde, yani kişi başı GSYH hesaplandığında (eğer bir miktar eksi değilse) en iyi ihtimalle sıfırdır.”

MEVSİM İŞİN İÇİNE GİRDİĞİNDE

Akman’a göre açıklanan 1.6’lık büyüme rakamı da gerçekçi değil. Mevsim etkilerinden arındırma yapıldığında % 1,10’luk bir küçülmeyi ortaya çıkıyor.

“2019’un ilk çeyreği ciddi bir net küçülme yani resesyon yaşanacağı iktisatçıların çoğunun nerdeyse ortak kanaati.” diyen Akman yazısını şöyle sürdürdü:

“Bakınız mesela krizin etkilerinin ciddi olarak görüldüğü 2. Çeyrekte bile yatırımlar %4,20 büyümüşken bu son çeyrekte (-) %3,82 düşmüş. Durum üstelik göründüğünden de kötü; çünkü inşaat sektörü yatırımını çıkaracak olursak ekonominin gerçek motoru olan makine ve teçhizat yatırımındaki düşüş tamı tamına (-) %8,55. Makine ve teçhizat yatırımında bu çapta bir çöküş (gelecek dönemdeki büyümeler önemli ölçüde önceki dönem yatırımlarına bağlı olduğundan) gelecek aylar için ciddi bir küçülmeyi işaret ediyor.”

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE DURUM

“Bütün bunlara karşın inşaat sektörünün durumu bari iyi olsaydı, ekonominin betona dayalı büyüme modelinden ümitvâr olabilirdik. İnşaat yatırımları 2018 I.Ç’de %10,6 gibi muazzam bir rakama ulaşmışken şimdi 3.Ç’de (makine teçhizat kadar olmasa da) (-) % 1,78 küçülmüş. Küçülme muazzam değil ama düşüş ivmesi (hızı) muazzam; sadece fiziğin kuralı değil ekonominin de kuralıdır, miktar büyüklüğü kadar ivmenin büyüklüğü de önemlidir. 100 metreden yavaş bir ivmeyle düşersiniz bir şey olmaz, 10 metreden büyük bir ivmeyle düşünce ölürsünüz.”

BETON MİLLET SAKARYA DURDU

“Türkiye’nin Beton-Millet-Sakarya büyüme modelinin motoru inşaat durmuş durumda. ‘Durmayalım düşeriz’ mottosu en çok bu aşırı şişmiş sektör (ve tabi ona dayalı büyüme modeli) için geçerli. Nitekim her zaman büyümeyi sırtlayan inşaat sektörü bu kez GSYH’ya büyüme değil küçülme yönünde katkı yapmış. Yüzde 1,60’lık büyümenin kaynaklarında inşaatın “katkı”sı EKSİ 0,42!”

Yazının tamamını okumak için tıklayın…

Ekonomi

‘Yerli’ otomobilin motorunu Bosch bataryasını Çinli şirket üretecek

‘Yerli otomobil’ projesini üstlenen Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu (TOGG), araç içindeki en temel bileşenlerden biri olan batarya için Çinli Farasis firmasıyla anlaştı. Yerli otomobilin elektrikli motoruyla ilgili ise Alman Bosch firmasıyla anlaşma yapılmıştı.

BOLD – Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu (TOGG)’nun üreteceği yerli otomobilde kullanılacak batarya için Li-Ion üreticisi Farasis’i iş ortağı olarak seçtiği belirtildi.

TOGG’dan batarya anlaşmasıyla ilgili yapılan ortak açıklamada, TOGG’un batarya modülü ve paketinin Türkiye’de üretileceği kaydedildi. İki şirketin, batarya hücresi tedarikinin yanında imzaladıkları kapsamlı niyet mektubu çerçevesinde, Türkiye ve çevresindeki ülkeler için enerji depolama çözümlerini bir ortak girişim şirketi çatısı altında sunarak iş birliğini genişleteceği ifade edildi. TOGG Yönetim Kurulu Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ise anlaşmayla ilgili şunları söyledi: “Farasis ile birlikte kurulacak ortak girişim şirketi de ülkemizin enerji sisteminin verimliliğini artırmaya aday bir girişim olacak, ülkemizin enerjide dışa bağımlılığını azaltacak, temiz ve verimli bir enerji sistemi geliştirmemizi hızlandıracak. Bu sayede TOGG’un mobilite ekosistemi, teknoloji geliştiren, ciddi ekonomik değer yaratan, önemli bir bölgesel oyuncu haline gelecektir.

TOGG CEO’su Gürcan Karakaş, daha önce yaptığı açıklamada, aracın elektrikli motorunun Alman Bosch’tan alınacağını söylemişti.

Kasko ve zorunlu trafik sigortasında enflasyon yüzde 2.91 arttı

Okumaya devam et

Ekonomi

Soma’dan Ankara’ya yürüyen maden işçileri: Bu ülke sadece patronlara mı ait?

soma maden eylem

Soma’dan Ankara’ya yürüyüşleri Manisa’nın Salihli ilçesinde durdurulan Somalı maden işçileri, Uyar Madencilik firmasını protesto etti. Bağımsız Maden İş Sendikası Yöneticisi Başaran Aksu, “Patronların arkasında kim var? Patronlara bu gücü kim veriyor? Bu ülke sadece patronlara mı ait?” diye sordu.

BOLD – Soma’dan Ankara’ya yürüyen maden işçilerinin Salihli’deki bekleyişleri sürüyor. “Geventepe, Atabacası, Işıklar rödovans Uyar işçisi kölevans mı? İşçileri ayırma patronları kollama” yazılı pankartı taşıyan maden işçileri adına Bağımsız Maden İş Sendikası açıklama yaptı.

Sendikanın Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu, dönem dönem Soma’da seslerini duyurmaya çalıştıklarını, ancak bugüne kadar herhangi bir çözüm üretilmediğini belirtti. 28 Temmuz da 3 bin 100 işçinin tazminat sorununun torba yasayla çözüldüğünü, ancak Uyar Madencilik işçilerinin kapsam dışı bırakıldığını kaydeden Aksu, “Patronların arkasında kim var? Patronlara bu gücü kim veriyor? Bu ülke sadece patronlara mı ait? Sorumuz budur mücadelemiz de bu soruyu büyütmektir, yaygınlaştırmaktır. 40 yıl patronlar lehine çıkarılmış onlarca yasanın işçiler dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi gerekir” dedi.

BU ŞİRKETİN ARKASINDA KİM VAR?

Aksu’nun ardından konuşan Bağımsız Maden İş Yöneticisi Kamil Kartal ise işçilerin ‘bir ay iki ay sonra’ denilerek oyalandığını, ancak aradan 8 yıl geçmesine rağmen kimsenin bir kuruş tazminat alamadığını ifade etti. Kartal, “O senetlerin hepsi icraya gitti. Avukatlara para yatırıldı. İnsanlar köylerinde arazilerini sattı. Kazanıldı bu davalar. Bir kuruş para yok. Kimse alamadı. O sarı sendika bu tazminatların ödenmemesi doğrultusunda sermaye ile işbirliği yaptı. Ve bugün buraya geldik” ifadesini kullandı. Uyar madenciliğin vergi kaçırıp, farklı şirketler kurarak Türkiye’nin maden şirketi işlettiğini savunan Kartal, “İnsanımızı katleden bu şirketin arkasında kim var? Bunu soruyoruz. Çünkü ortaya çıkarsa, bu arkadaşlarımızın tazminatları ödenecek. Bunun açığa çıkartılmasını istiyoruz. Onun için devlete dönüyoruz. Bütün yasal mücadele yollarımızı tükettiğimiz için devlete döndük. Devlete diyoruz ki, ‘bizi ezmeniz için değil, bizi korkutmanız için değil, bizim tazminatlarımızın ödenmesi için kavga veriyoruz.’ Devlet gelip bizim üzerimizde gücünü göstersin diye bunları yapmıyoruz” diye konuştu.

Otoyol köprü ve hastane için harcanan paraları halktan gizleyen yasa çıkardılar

Okumaya devam et

Ekonomi

Kasko ve zorunlu trafik sigortasında enflasyon yüzde 2.91 arttı

Otomotiv fiyatlarındaki artış sonrası kasko ve zorunlu trafik sigortasındaki enflasyon geçen ay arttı. TÜİK’e göre eylül ayında enflasyon, önceki aya göre yangın, hırsızlık ve diğer afet sigortalarında yüzde 0.47, sağlık sigortasında yüzde 2.25, kasko ve zorunlu trafik sigortasında yüzde 2.91 arttı.  

BOLD – Sigorta sektörü, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) enflasyon (TÜFE) sepetinde üç başlık altında yer alıyor. Bu kapsamda eylül ayında enflasyon, önceki aya göre yangın, hırsızlık ve diğer afet sigortalarında yüzde 0.47, sağlık sigortasında yüzde 2.25, kasko ve zorunlu trafik sigortasında yüzde 2.91 arttı.

Cumhuriyet’ten Serhat Aligil’in haberine göre geçen yılın aynı ayına (yıllık) göre enflasyon yangın, hırsızlık ve diğer afet sigortalarında yüzde 10.52, sağlık sigortasında yüzde 4.74 artarken kasko ve zorunlu trafik sigortasında yüzde 2.92 düştü. İlk 9 ayda ise sırasıyla yüzde 10.08, yüzde 7.8 ve yüzde 0.97 arttı.

17 yılda faize ödenen 510 milyar dolar ile 20 milyon aileye konut yapılabilirdi

Okumaya devam et

Popular